Po zwycięstwach Viktora Orbána na Węgrzech i Giorgii Meloni we Włoszech trzecia kadencja rządowa dla polskiej partii Prawo i Sprawiedliwość potwierdziłaby tendencję do pojawiania się w Europie ruchów wyraźnie prawicowych i konserwatywnych. Zwycięstwo opozycyjnej Koalicji Obywatelskiej przechyliłoby szalę w stronę bardziej umiarkowanej polityki.

Polskie Prawo i Sprawiedliwość (PiS) zamroziło stosunki z Brukselą na dwie kadencje rządowe w związku z przyjęciem kontrowersyjnych reform sądownictwa, które zdaniem Komisji Europejskiej i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej podważają jej niezależność.

Z drugiej strony, wewnątrz kraju, rząd utrzymuje swoją popularność. W sondażach przed wyborami do organów legislacyjnych zaplanowanymi na 15 października prowadzi obecnie z 34,9 proc.

Na drugim miejscu, z 29,2 proc. poparcia, znajduje się ich główny rywal, centrowa Koalicja Obywatelska, na której czele stoi były przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk. Składa się z konserwatywno-liberalnej Platformy Obywatelskiej i małych partii, z których najnowszą jest np. ruch chłopski AgroUnia.

Październikowa kampania wyborcza zapowiada się na bitwę pomiędzy tymi dwiema grupami, które reprezentują przeciwne podejście do Europy. PiS zarzuca Brukseli próbę uzurpacji kompetencji państw członkowskich, a Koalicja Obywatelska zarzuca obozowi rządzącemu podważanie pozycji Polski w Europie poprzez swoją antydemokratyczną politykę.

Wynik wyborów może zatem mieć poważne konsekwencje dla przyszłości UE. Nowy rząd zyska prawo weta w kluczowych kwestiach, m.in. w art. 7, który chroni polski rząd Viktora Orbána przed utratą prawa głosu z powodu prowadzenia „demokracji nieliberalnej” w sąsiednim państwie. Po zwycięstwie Giorgii Meloni we Włoszech byłby to kolejny kraj, który wybrałby drogę ostrzejszego konserwatyzmu.

Polacy zainspirowali się Orbánem, oni też będą mieli referendum podczas wyborów

W czwartek polski parlament oficjalnie zatwierdził referendum, które odbędzie się równolegle z wyborami parlamentarnymi 15 października. Grupy opozycyjne ogłosiły bojkot. Ten sam krok podjął Orbán w zeszłym roku, ogłaszając referendum w sprawie społeczności LGBT+ w tym samym czasie, co wybory parlamentarne, i wygrał je miażdżącym zwycięstwem.

Referendum jako narzędzie kampanii

Wyborom będzie towarzyszyć referendum w sprawach, które według partii rządzącej są dla Polaków żywotne. Opozycja widzi w nim jednak kolejne narzędzie zwiększenia poparcia dla rządu.

Tematem referendum był nowy europejski system migracji i azylu. Opiera się to na obowiązkowej solidarności, co oznacza, że ​​kraje, które odmawiają relokacji osób ubiegających się o azyl, mogą wnieść wkład finansowy lub operacyjny w zarządzanie systemem azylowym bloku.

Polska i Węgry głosowały przeciw, ale to nie wystarczyło, aby wykoleić ustawodawstwo. Tym samym Prawo i Sprawiedliwość pozostawia Polakom możliwość podjęcia decyzji, czy chcą, aby kraj brał udział w relokacjach.

Pytanie referendalne brzmi konkretnie: „Czy popierasz przyjmowanie tysięcy nielegalnych migrantów z Bliskiego Wschodu i Afryki w ramach programu przymusowej relokacji wprowadzonego przez biurokratów UE?” » Jednakże w nowym systemie przyjmowanie migrantów nie jest obowiązkowe i kraje mogą zastąpić to pomocą finansową.

„Prawo i sprawiedliwość są ponownie zagrożone przez uchodźców w Polsce. Jeśli nie jest ukierunkowane na osoby lub kobiety LGBTQ+, to na celu osoby ubiegające się o azyl” – powiedział EURACTIV.pl lewicowy eurodeputowany Robert Biedroń.

„Kwestie migracji leżą w kompetencjach państw członkowskich i UE, więc żadne referendum nie będzie wiążące” – powiedział, dodając, że PiS będzie wykorzystywał referendum jedynie do mobilizacji wyborców w środku wyborów.

Cztery pozostałe kwestie dotyczą prywatyzacji majątku publicznego, podniesienia wieku emerytalnego i usunięcia bariery na granicy polsko-białoruskiej, która ma zapobiegać nielegalnej imigracji ze wschodu.

Opozycja krytykuje także sformułowanie pytań, które jej zdaniem są sformułowane prowokacyjnie, sugestywnie, sugerują „właściwe” odpowiedzi, a partia rządząca „wyśmiewa Polaków”.

Polska zmieniła Lexa Tuska i opublikuje materiały zniesławiające polityków

Nowa komisja zbada polityków, którzy ulegli rosyjskim wpływom. Zamiast zakazywać polityki, ich zdolność do pracy w interesie publicznym zostanie zakwestionowana. Od wyroku będzie można się odwołać, ale prawdopodobnie nie stanie się to przed wyborami.

Konserwatyści kontra populiści

Prawo i Sprawiedliwość atakuje nie tylko Platformę Obywatelską, ale także jej europejski dom polityczny. Po brexicie partią rządzącą jest najważniejsza część Europejskich Konserwatystów i Reformatorów (ECR), jej wyborczymi pretendentami jest z kolei Europejska Partia Ludowa (EPP).

Lider Partii Ludowej Manfred Weber wywołał kontrowersje, mówiąc o konieczności budowy „przedmurza” przeciwko PiS i wykluczając jakąkolwiek współpracę EPP z partią rządzącą w Polsce.

Z kolei Prawo i Sprawiedliwość oskarżyło Webera o próbę ingerencji w polskie wybory. W odpowiedzi polski parlament przyjął uchwałę przeciwdziałającą wszelkim próbom wpływania na proces wyborczy przez inne państwa i polityków zagranicznych.

Stosunek Webera do Polski to „bezczelność”, która świadczy o brutalizacji dyskursu politycznego – powiedział EURACTIV.pl Ryszard Legutko, poseł PiS i współlider grupy ECR. Dlatego jego zdaniem trudno sobie wyobrazić jakąkolwiek formę współpracy PiS z Partią Ludową, która stanowi największą frakcję w Parlamencie Europejskim.

Koalicja Obywatelska broni Webera i wierzy w zdolność Polski do bycia aktywnym członkiem demokratycznej i liberalnej Europy.

„Celem Koalicji Obywatelskiej jest przywrócenie Polsce pozycji na arenie międzynarodowej i nawiązanie współpracy z demokratycznymi partnerami w Europie” – powiedział EURACTIV.pl poseł PO Michał Szczerba.

„Walka o Polskę” może okazać się kluczowym tematem dla całego Parlamentu Europejskiego. Ponieważ ECR zwiększyła swoją reprezentację także w innych krajach, np. we Włoszech i Czechach, może stać się większym graczem w polityce europejskiej i tym samym nadać jej bardziej konserwatywny wizerunek.